| Beth
yw Cam Un? |
Am
fanylion pellach cysylltwch â: |
|
Ms M L Williams, Cymdeithas Tai Gogledd Cymru Cyf., Plas Blodwel,
Broad Street, Cyffordd Llandudno,
Conwy, LL31 9HL
Ffôn: 01492 572727
Mae'r ddogfen yma ar gais i'w gael mewn Braille, Braille Cymraeg, Print
Bras, Moon,Tap/cd, cd-rom.
Mae
angen Adobe Acrobat i weld y ffeiliau ar y tudalen hon.
I lwytho u lawr fersiwn di dâi o Adobe Acrobat, plis rhowch clic ar y logo
isod.




|
Cam Un yw’r
cynllun Cymorth Prynu Cartref
a gyflwynwyd gan Gymdeithas Tai Gogledd
Cymru (CTGC). Mae’n seiliedig ar Gynllun
Cymorth Prynu Llywodraeth Cynulliad Cymru.
Ei nod yw helpu’r bobl hynny yn ein
cymunedau sy’n methu prynu eu cartref eu
hunain heb gymorth ychwanegol.
Gyda menter Cam Un mae’r prynwr yn talu
70 y cant o gost yr eiddo, drwy forgais fel
a r f e r, ac mae CTGC yn ariannu’r 30 y cant
sy’n weddill trwy ‘fenthyciad ecwiti’.
(Cofrestrir ail bridiant gyda’r Gofrestrfa Dir er
mwyn diogelu’r benthyciad a sicrhau bod
CTGC yn derbyn ad-daliad o’r 30 y cant a
fenthycwyd pan ailwerthir yr eiddo.)
|
Cynnwys |
|
|
Mae
prynu ty yn gyfrifoldeb enfawr a chyn gwneud penderfyniad i brynu
eiddo mae’n
hanfodol eich bod yn cael cyngor ariannol
annibynnol er mwyn cael darlun eglur o’r
costau a’r rhwymedigaethau sydd ynghlwm a
sicrhau y gallwch eu fforddio.
Er
nad ydych yn talu cost yr eiddo i gyd eich hun gyda chynllun Cam
Un, mae’n rhaid i chi
dalu 70 y cant ohono. Mae’n bosibl talu’r swm
yma o gynilion personol ond mae’r rhan fwyaf
o bobl yn dewis cymryd morgais er mwyn
prynu eu cartref. Mae nifer o wahanol fathau
o forgeisi ar gael a gall ymgynghorwr ariannol
eich helpu i ddod o hyd i’r un mwyaf addas i
chi. Telir y mwyafrif o ad-daliadau morgais yn
fisol gyda’r swm yn amrywio weithiau yn unolâ newidiadau
i gyfraddau llog.
Cofiwch,
os nad ydych yn cadw i fyny
gyda’r ad-daliadau morgais, gall y
benthyciwr adfeddiannu eich cartref.
Ar gyfer Cam Un mae’n rhaid i chi gael
morgais gan gymdeithas adeiladu, banc,
cymdeithas gyfeillgar neu gwmni yswiriant a
dylech osgoi mynd i unrhyw gost, e.e. prisio’r
eiddo, cyn cael cadarnhad gan y benthyciwr
sy’n cynnig y morgais i chi ei fod yn perthyn
i un o’r grwpiau uchod.
|
|
Nid oes ad-daliadau
misol gyda benthyciad
ecwiti CTGC. Pan fyddwch yn gwerthu’r
eiddo bydd y benthyciad yn cael ei ad-dalu i’r
Gymdeithas a chyfrifir swm yr ad-daliad fel 30
y cant o werth yr eiddo ar y farchnad agored
ar y pryd. Ni fydd y Gymdeithas yn cynnwys
gwerth unrhyw welliannau a gytunwyd yn y
prisiad marchnad agored.
Er enghraifft, os yw
gwerth eich cartref yn codi bedwar y cant, yna
bydd y swm i’w ad-dalu i CTGC hefyd yn codi
bedwar y cant. Yn yr un modd, os bydd
gwerth eich cartref yn gostwng, yna bydd y
swm i’w ad-dalu i CTGC hefyd yn gostwng.
Er hynny mae’n werth cofio nad yw hyn yn wir
yn achos eich morgais a bydd rhaid i chi addalu’r
swm llawn a fenthycwyd i’ch darparwr
morgais hyd yn oed os bydd gwerth eich
cartref yn gostwng.
|
|
| Y
Dreth Stamp yw'r Doll Tir y byddwch yn ei thalu pan fyddwch yn
prynu eiddo fel tai,
fflatiau, adeiladau eraill neu dir. Caiff ei thalu
yn ôl graddfa symudol sy’n dibynnu ar werth
yr eiddo sy’n cael ei brynu. Nid oes rhaid talu
Treth Stamp ar eiddo sy’n werth £125,000
neu lai, ond ar eiddo sy’n werth rhwng£
125,001 - £250,000, bydd rhaid talu un y
cant o gyfanswm y pris prynu. Er enghraiff t ,
ar gyfer ty sy’n werth £140,000 byddai’r Dreth
Stamp yn £1,400. (Mae'r ffigyrau yn gywir fel
yn Mai 2007).
Pan
fyddwch wedi cwblhau'r broses o brynu eich ty, chi fydd biau’r eiddo’n
llawn. Fel unrhyw un sy’n prynu ty heb gymorth
Cam Un byddwch yn gyfrifol am gynnal a
chadw, gwneud ad-daliadau morgais, talu
Treth Cyngor ac unrhyw filiau eraill.
Mae’n arferol hefyd wrth gymryd morgais i
gymryd yswiriant i’ch diogelu rhag colli
eich cartref mewn tân neu amgylchiadau
trychinebus tebyg. Bydd eich benthyciwr
morgais yn mynnu hyn a bydd CTGC
hefyd yn gofyn am gopi o’r yswiriant fel
cofnod. Er mwyn i’r Gymdeithas ddiogelu
ei benthyciad bydd rhaid i chi gydymffurfio
ag amodau eraill yn ogystal:
Bydd rhaid i chi:
- Rhoi gwybod i CTGC a derbyn caniatâd
cyn gwneud unrhyw newidiadau neu
welliannau i’ch cartref fel adeiladu
estyniad neu wneud newidiadau i’w
gynllun;
- Cael
caniatâd CTGC cyn cymryd
benthyciadau pellach sy’n cael eu diogelu
gan eich cartref ar gyfer atgyweirio neu
welliannau;
- Gofynnwch
i CTGC am brisiad annibynnol os byddwch am werthu eich
cartref neu ad-dalu’r benthyciad, er
mwyn cytuno ar werth eich cartref – a chi
fydd yn gyfrifol am dalu am y prisiad.
Pan fydd y benthyciad wedi’i ad-dalu’n
llawn bydd y Pridiant Cyfreithiol ar eich
eiddo (ar gyfer y benthyciad ecwiti) yn
cael ei ddileu, ond bydd Gweithred
Rhagbrynu ynglyn â gwerthiant eich
cartref yn parhau. (Mae’r Weithred
Rhagbrynu yn rhoi’r hawl i CTGC gael
cyfle i brynu’r eiddo oddi wrthych neu
ddarparu prynwr addas ar eich cyfer.)
|
|
Cynlluniwyd
Cam Un i helpu pobl o Ynys Môn, Gwynedd a Chonwy sy’n
awyddus i
brynu cartref ond sydd heb y modd i dalu’r gost lawn o brynu eiddo eu
hunain. Er
mwyn bod yn gymwys ar gyfer Cam Un mae’n rhaid i chi ddangos tystiolaeth
o
hyn, derbyn cymeradwyaeth ysgrifenedig CTGC a chyflawni’n gyffredinol
y meini
prawf isod:
Dylech
fod un ai:
-
Yn
denant i CTGC neu yn denant Cyngor yn Ynys Môn, Gwynedd neu
Gonwy.
-
Yn prynu am y tro cyntaf ac wedi
cofrestru gyda CTGC neu ar restr tai
cynghorau Ynys Môn, Gwynedd neu
Gonwy
-
Yn prynu am y tro cyntaf ac yn byw yn
Ynys Môn, Gwynedd neu Gonwy am
y pum mlynedd diwethaf.
-
Yn prynu am y tro cyntaf ac yn byw yn
Ynys Môn, Gwynedd neu Gonwy.
SYLWER:
Mae’n bosib nad yw statws y
blaenoriaethau yma’n gyfartal a gellir eu
defnyddio yn y drefn flaenoriaeth a nodwyd
-
Mae’n
rhaid i chi allu fforddio cael morgais am 70 y cant o werth prynu’r
eiddo a gallu fforddio talu costau eraill
prynu ty fel ffioedd cyfreithiol a ffioedd
syrfëwr.
-
Ni
ddylech fod ag ôl-ddyledion
rhent ac os ydych yn denant i gymdeithas dai neu
gyngor lleol dylech fod yn cadw at eich
cytundeb tenantiaeth.
-
Os
ydych wedi derbyn Budd-dâl
Tai yn y deuddeng mis diwethaf,
gallai hyn gael
e ffaith ar eich cymhwyster.
-
Os
ydych eisoes yn berchen, neu’n
rhannol berchen, ar eiddo, bydd rhaid i
CTGC a’ch cyngor lleol gytuno bod
amgylchiadau arbennig yn bodoli cyn eich
ystyried ar gyfer Cam Un. Bydd rhaid i chi
hefyd werthu eich rhan yn yr eiddo pan
fyddwch yn prynu cartref trwy gynllun Cam
Un .
|
|
Prynu
Cartref - Cam wrth Gam |
- Cam
1 – Ymgeisio:
Yn gyntaf, llenwch y ffurflen gais
amgaeedig, gwnewch gopi ar gyfer
eich cofnodion personol, ac yna
dychwelwch i CTGC, Plas Blodwel,
Broad Street, Cyffordd Llandudno,
Conwy, LL31 9HL.
Peidiwch ag ymrwymo i brynu
cartref yn ariannol nac yn gyfreithiol
ar hyn o bryd gan y gallai eich
gwneud yn anghymwys.
- Cam
2 - Ystyried y cais:
Bydd CTGC yn gwirio eich cais ac
os bydd angen, yn gofyn am fwy o
fanylion fel prawf o gynilion neu
incwm. Pan fydd y Gymdeithas yn
fodlon gyda’r wybodaeth bydd yn
rhoi gwybod a ydych yn gymwys ar
gyfer Cam Un ai peidio drwy lythyr.
- Cam
3 – Symud
ymlaen i brynu:
Pan fyddwch wedi derbyn llythyr o
gadarnhad eich bod yn gymwys ar
gyfer Cam Un a bod gennych eiddo
mewn golwg i’w brynu gallwch:" Wneud
cais am forgais penodol" Penodi
cynrychiolydd cyfreithiol - cyfreithiwr neu drawsgludwr
trwyddedig - i ddelio gyda’r pryniant
ar eich rhan. Mae nodiadau
arweiniad ar Gymorth Prynu ar gael
gan CTGC i’w pasio ymlaen i’ch
darparwr morgais a’ch
cynrychiolydd cyfreithiol.
- Cam
4 – Yr
ochr gyfreithiol:
Pan fydd CTGC wedi cytuno i’ch
cais ac wedi derbyn copi o’chcynnig morgais, gallwch roi
cyfarwyddyd i’ch cynrychiolydd
cyfreithiol symud ymlaen i brynu’r
eiddo.
- Cam
5 – Edrych i’r
dyfodol: Os dymunwch werthu eich cartref neu
ad-dalu’r benthyciad yn y dyfodol,
mae’n rhaid i chi roi gwybod yn y lle
cyntaf i CTGC. Bydd y Gymdeithas yn
trefnu i brisio’r eiddo er mwyn cytuno
ar y swm i’w ad-dalu. Chi fydd yn talu
cost y prisiad. Bydd yr ad-daliad yn
ddibynnol ar werth eich cartref ar y
farchnad ar yr adeg y byddwch yn
dymuno gwerthu neu ad-dalu’r
benthyciad. Ni fydd y prisiad yn
cynnwys unrhyw welliannau a
wnaethoch i’ch cartref gyda chaniatâd
ysgrifenedig CTGC.
Profedigaeth:
Os bydd rhywun sy’n defnyddio Cam
Un i brynu eiddo yn marw gan adael
partner neu aelod o’r teulu, gallant
ddod yn berchennog a pharhau i fyw
yn y cartref. Fel arfer bydd y gost o
gynnal y cartref a thalu’r morgais yn
cael ei drosglwyddo i’r sawl sy’n
parhau i fyw yno. Os nad yw hyn yn
bosibl caiff y cartref ei werthu a’r
ddyled sy’n weddill ei had-dalu. Mae
modd cymryd yswiriant sy’n talu allan
pan fydd rhywun yn marw, er nad yw
hynny’n orfodol. |
| |
|
|
|
| |
|
 |